Ўзбекистонда 2,5 минг дорихонада нархларни сунъий ошириш ҳолатлари аниқланди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда жорий этилган дори воситалари нархларини рақамли мониторинг қилиш тизими доирасида қарийб 2,5 мингта дорихонада қонунбузарликлар аниқланди. Уларда истеъмолчилардан асоссиз равишда 21,1 миллиард сўмдан ортиқ маблағ ундирилгани маълум бўлди. Бу ҳақда Competition Promotion and Consumer Protection Committee of Uzbekistan хабар қилди.

Нархларни назорат қилиш механизми президентнинг 2022 йил 26 октябрдаги ПҚ-411-сонли қарори асосида жорий этилган бўлиб, у чакана ва улгуржи савдода дори воситалари нархининг сунъий оширилиши ҳолатларини инсон омилисисиз автоматик аниқлашни назарда тутади. Тизим белгиланган референт нархлардан четга чиқиш ҳолатларини қайд этади ва қонунбузарликларга тезкор муносабат билдириш имконини беради.

2026 йил март ойидан назорат модели янада кучайтирилди. Антимонополия органи таклифига кўра, солиқ органлари томонидан ҳисобварақ-фактураларни автоматик валидация қилиш тизими жорий этилди. Улгуржи нархлар белгиланган референт даражадан ошиб кетган ҳолларда ҳужжатларни рўйхатдан ўтказиш вақтинча тўхтатилади. Бу эса етказиб бериш занжирида оширилган нархларнинг кейинги тарқалишини чеклайди.

Идора маълумотларига кўра, янги чоралар мамлакат бўйлаб 12,5 мингдан ортиқ дорихонада оширилган нархлар тарқалишининг олдини олиш имконини берган. Таҳлиллар давомида қарийб 2,5 мингта дорихона савдо устамасининг белгиланган меъёридан 10 фоиздан тортиб уч бараваргача оширилган ҳолатларга йўл қўйгани аниқланган. Натижада 686 мингта қонунбузарлик ҳолати қайд этилган.

Шунингдек, фақат 2026 йилнинг биринчи чорагидаёқ 190 дан ортиқ дорихонада 1,4 миллиард сўмдан зиёд маблағга тенг 110 мингдан ортиқ асоссиз нарх ошириш ҳолатлари аниқлангани таъкидланди. Ушбу ҳолатлар бўйича истеъмолчиларга маблағларни қайтариш чоралари кўрилган.

Competition Promotion and Consumer Protection Committee of Uzbekistan рақамли назорат тизими доимий мониторинг режимида ишлашда давом этаётганини маълум қилди. Фуқароларга дори воситалари учун белгиланган чекланган нархларни расмий реестр орқали текшириш ва эҳтимолий қонунбузарликлар ҳақида идоранинг ишонч телефонига хабар бериш тавсия этилди.